Podział warzyw i owoców na grupy

Skład chemiczny, a zatem wartość owoców i warzyw nie jest jednakowa. Ze względu na przewagę jednego lub kilku składników odżywczych wszystkie warzywa i owoce zostały podzielone na trzy grupy.

Grupę pierwszą stanowią warzywa i owoce bogate w witaminę C, a więc z warzyw wszystkie kapustne (kapusta biała, włoska, czerwona, brukselka, pekińska, brokuł, kalafior, kalarepa, jarmuż), a także pomidor, papryka, zielona pietruszka, zielony koper i szczypior. Natomiast z owoców do grupy tej należą: porzeczki (czarne i czerwone), truskawki, agrest, maliny, jeżyny, poziomki, jagody-czernice, wreszcie mało u nas wykorzystywane owoce dzikiej róży i rokitnika. Do grupy tej zalicza się również owoce cytrusowe, jednak w naszych warunkach nie są to produkty masowego i powszechnego spożycia. W codziennym żywieniu wszystkie wymienione warzywa i owoce mogą się wzajemnie zastępować, natomiast warzyw z tej grupy nie można zastąpić burakami lub marchwią, a owoców jagodowych – owocami pestkowymi czy ziarnkowymi.

Czytaj Dalej

Gotowe marmolady

We wskazanych proporcjach na marmolady (tab. 11) mogą wy-stąpić nieznaczne różnice w wydajności, ze względu na niejedna-kową ilość wody odparowanej podczas rozgotowywania owoców.

Gotowe marmolady należy natychmiast po zdjęciu z ognia włożyć do wymytych i wygotowanych, suchych naczyń, wytrzeć brzegi, przykryć krążkiem celofanu wygotowanym w wodzie, uszczelnić, przed odstawieniem do spiżarni naczynia opatrzyć od-powiednimi etykietami.

Czytaj Dalej

Cebula nadziewana ryżem

Odmienny rodzaj tej smakowitej potrawy można uzyskać, dodając pomidory obrane ze skórki lub przecier czy koncentrat albo pokrojone lub starte jabłko czy też uprzednio namoczone suszone śliwki lub połówki śliwek świeżych. Można również zalać każdy rodzaj duszonej cebuli (pod koniec duszenia) śmietaną w ilości pół szklanki.

Cebula nadziewana ryżem i grzybami. Proporcje: 8 sztuk średniej wielkości cebul, 4 łyżki ugotowanego na sypko ryżu, 4 dag suszonych grzybów, łyżka masła, sól, pieprz, przyprawa „Jarzynka”, pół szklanki śmietany, płaska łyżka mąki, łyżka startego sera.

Czytaj Dalej

Wyrobione ciasto na kopytka

Wyrobione ciasto na kopytka należy podzielić na części, uformować wałki, z których odcina się nożem cząstki ciasta, a następnie rękami formuje kulki. W każdej kulce należy zrobić pal-cem dołek.

Wyrobione ciasto na paluszki trzeba podzielić na części, uformować wałki o średnicy 1 cm, następnie odcinać nożem ka-wałki długości ok. 7 cm. Wyrobione ciasto na knedle należy podzielić na części, uformować wałki, odcinać placuszki ciasta, rozłożyć. Na ciasto układać nadzienie, zwijać nadając w rękach knedlom kształt ku-listy (rys. 22).

Czytaj Dalej

Gotowanie warzyw w małej ilości wody

W tej grupie potraw z warzyw znajdujemy potrawy najczęściej przygotowane z takich produktów, jak marchew, kapusta biała i kwaszona, kalerepa, brukiew, groszek zielony, pory. O ilości wody dodanej do gotowanego warzywa decyduje czas gotowania, a zatem twardość i spoistość tkanki. Warzywa przyrządzane w ten sposób gotuje się zawsze rozdrobnione. Rozdrobnione warzywa mają znacznie większą powierzchnię zetknięcia z powietrzem podczas rozdrabniania, a potem z wodą podczas gotowania. Powoduje to duże straty składników odżywczych, następujące przez utlenianie oraz przez wypłukiwanie i przechodzenie do wody. Stratom tym można zapobiegać przez:

Czytaj Dalej

Przepisy na potrawy gorące z warzyw

Bób z wody. Proporcje: 50 dag zielonych nasion bobu, sól, cukier, 4-5 dag masła. Nasiona bobu włożyć do wrzącej wody z dodatkiem cukru do smaku, ugotować. Odcedzony bób osolić na półmisku, oddzielnie podać krążki surowego masła.

Brokuły z wody. Proporcje: 8-10 łodyg brokułów z pąkami kwiatowymi, sól, cukier, łyżka tartej bułki, 4 dag masła.

Czytaj Dalej

Racja A

Racja A – wyżywienie warunkowo dostateczne i najtańsze. Racja B – wyżywienie dostateczne – umiarkowany koszt. Racja C – wyżywienie pełnowartościowe – średnio wysoki koszt.

Racja D – wyżywienie docelowe – najdroższe. Organizm człowieka nie magazynuje witaminy C, toteż musi być ona dostarczana codziennie i to w niezbędnej ilości. Dlatego biorąc pod uwagę powyższe racje pokarmowe, oraz osobowy skład rodzinny można łatwo obliczyć ilość produktów potrzebnych dla wszystkich jej członków.

Czytaj Dalej

W pożywieniu człowieka produkty pochodzenia roślinnego

i zwierzęcego często występują razem, np. fasola z kiełbasą, mleko z chlebem, kasza z mlekiem, pierogi z serem. We wszystkich tych i podobnych połączeniach produktów w potrawach aminokwasy z białka pochodzenia zwierzęcego uzupełniają brakujące aminokwasy w białku pochodzenia roślinnego. Aby jednak białka powstałe z uzupełniających się aminokwasów były wykorzystane jako budulec, to produkty roślinne i zwierzęce muszą być podawane w tym samym posiłku. Białko nie wykorzystane jako budulec zostaje w organizmie spalone jako materiał energetyczny.

Czytaj Dalej

Surówki z kapusty biatej

Surówka zyskuje na smaku i wartości odżywczej, jeżeli posypie się ją startym serem ostrym lub ugotowanym na twardo posiekanym jajkiem.

Surówki z kapusty biatej. Proporcje: 30 dag kapusty białej, ogórek świeży lub kwaszony, zielony koper lub szczypior, sól, cukier, kwas cytrynowy do smaku, 2-3 łyżki oleju, łyżeczka musztardy.

Kapustę oczyszczoną z zewnętrznych liści umyć, poszatkować drobno, a głąb zetrzeć na tarce. Ogórek świeży lub kwaszony pokroić w makaroniki, dodać zieleninę. Surówkę zakwasić, posolić, dodać cukru do smaku, wymieszać z sosem z oleju i musztardy lub z samego oleju.

Inne rodzaje surówki z kapusty białej można otrzymać, dodając do kapusty pokrojone pomidory i cebulę lub paprykę i cebulę, pory – 1 jabłko, marchew i jabłka. Surówkę z kapusty białej można przyprawić majonezem lub śmietaną.

Czytaj Dalej

Pomidory nadziewane ryżem

Pomidory nadziewane ryżem i grzybami. Proporcje: 10 sztuk pomidorów, 3 łyżki ugotowanego na sypko ryżu, 25 dag grzybów, łyżka tłuszczu, cebula, 2 jajka, sól, pieprz, łyżka tłuszczu, pół szklanki śmietany, łyżeczka mąki, zielenina.

Maślaki, pieczarki albo grzyby mieszane oczyścić, umyć i pokroić. Razem z drobno pokrojoną cebulą włożyć je na rozgrzany tłuszcz, osolić i dusić. Jeżeli są już miękkie, dodać ugotowany na sypko ryż, jaja, łyżkę zieleniny oraz przyprawić nadzienie do smaku.

Czytaj Dalej